Als bestuurder van een lokale energiecoöperatie kom je weleens voor moeilijke keuzes te staan. In de rubriek 'bestuursdilemma's' laten we licht schijnen op kwesties waar veel coöperaties mee worstelen. Dit artikel gaat over het dilemma: 'Richt je je bij ledenwerving op de duurzame voorlopers of juist op de mensen die nog niks met duurzaamheid doen?' We bespreken verschillende perspectieven van verschillende coöperaties.

Het dilemma

De meeste energiecoöperatie kunnen zich dit wel voorstellen: je wilt je ledenbestand uitbreiden met nieuwe leden. Omdat je deelnemers voor een specifiek energieproject zoekt, of omdat je de achterban van je coöperatie wilt vergroten en meer mensen bij je missie wilt betrekken. Maar op welke doelgroep richt je je? Op mensen die al veel aan duurzaamheid doen, of juist de mensen die nog niet zo duurzaam bezig zijn? Ofwel; blijf je in de groene bubbel, wat misschien makkelijker is, of ga je voor het brede publiek om meer mensen bekend te maken met lokale duurzame energie?

We hebben het dilemma aan een aantal coöperaties voorgelegd. Je zou misschien denken dat coöperaties zich vooral op de ‘groene gekkies’ richten, omdat dat de makkelijkste weg is. Niets is minder waar. Van de coöperaties die we gesproken hebben, richt geen een zich enkel op de duurzame voorlopers. Hieronder lees je hun opvattingen en ervaringen. 

> We focussen op mensen die nog niet duurzaam bezig zijn

Voor 2030.nu is het kraakhelder:

“De transitie moet breed draagvlak krijgen. Wij richten ons dus op de mensen die nog niet zo duurzaam bezig zijn.”
- Energiecoöperatie 2030.nu, Stichtse Vecht, Utrecht

> We richten ons op beide doelgroepen

De coöperaties met dit standpunt richten zich überhaupt niet op een specifieke doelgroep, of zijn bezig hun doelgroep te verbreden naar een breder publiek.

"Onze doelgroep is alle inwoners van ons werkgebied Noordenveld, inclusief de gemeente. De coöperatie betrekt hen zo breed mogelijk via projecten als infraroodscans, zonne-energie, LED, Energieke Buurten, energie-adviezen en informatiebijeenkomsten."
- Energiecoöperatie Noordseveld, Drenthe

“Beide. Belangrijk is dat we de wereld duurzamer maken. Of iemand zich inschrijft uit groene overweging of om geld te besparen doet niet ter zake. Voor ons eerste dak richten we ons nu niet op een specifieke doelgroep. We communiceren in algemene zin. Folders, krant, posters. Dit levert wel leden op. Dat zijn onze ambassadeurs. De samenstelling van onze leden is nu wisselend. Mensen die al veel doen en mensen die graag wat willen doen aan duurzaamheid. In onze gemeenschap gaat het er uiteindelijk om dat je via mond-tot-mondreclame aan meer leden komt. Dat is dus wat anders dan dat je je echt richt op doelgroepen.”  

- EnergieC Midden-Delfland, Zuid-Holland

“Op dit moment focussen we op duurzame koplopers. Aangezien die met minder moeite te bereiken zijn. We gaan een tour doen langs buurthuizen om ook mensen te bereiken die niet direct koploper zijn, maar die wel interesse hebben om hun huis op simpele manieren energiezuiniger/-opwekkend te maken. Ook schrijven we een stuk in het stadsblad om een breder publiek te bereiken.”
- Energiek Schiedam

CALorie vindt zichzelf een coöperatie van, voor en door de inwoners die willen verduurzamen. De eerste jaren in ons tienjarig bestaan waren vooral gericht op de voorlopers. Of liever gezegd: werd CALorie vooral benaderd en gevonden door die voorlopers. Al snel werden de pijlen van CALorie juist gericht op het brede publiek. De georganiseerde publieksavonden, vaak rond een bepaald thema werden bijgewoond door naar schatting 1/3 voorlopers en 2/3 “nieuwe mensen”. Kortom: we moeten het één doen en het ander niet laten.”
- CALorie, Castricum

“Een van de manieren om met mensen in contact te komen, zijn buurtbijeenkomsten in een wijkgebouw/buurtcafé. Tot nu toe deden we een oproep daartoe door huis aan huis te flyeren en oproepen in buurtkrantjes. Opkomst viel nogal eens tegen: op 1.800 flyers een opkomst van 20 personen. Dat waren niet per se voorlopers, maar in ieder geval geïnteresseerden/nieuwsgierigen.

Wat zeker helpt, is in een buurt mensen met een netwerk ‘voor je kar te spannen’, ambassadeurs. Dat levert direct meer belangstelling op. Zo heeft een van onze leden in zijn buurt mede bewoners (144) gemobiliseerd om net als hij hun huis te (spouw)isoleren. Samen met de coöperatie is er een voorlichtingsavond georganiseerd met diverse sprekers. Een dertigtal kwam opdagen en 26 hebben de eerste vervolgstap genomen. Waarschijnlijk zal zo’n goed voorbeeld later nog meer mensen over de streep trekken.”

- Eerste Maastrichtse Energie Coöperatie (EMEC)

> We willen verbreden, maar krijgen vooral groene vogels mee

Je kunt je als coöperatie wel richten op het brede publiek, maar je kunt er in de praktijk tegenaan lopen dat je eigenlijk alleen groene vogels meekrijgt. Dat is de ervaring van Almeerse Wind.

“Hierin zijn we zoekende. We hebben met veel inzet van tijd en geld geprobeerd een breed publiek te bereiken. We kunnen stellen: het grote publiek interesseert het geen moer als het geen voordeel oplevert en de groene vogels komen toch wel en hoef je niet veel moeite voor te doen.”
- Almeerse Wind

> We richten ons op bestaande relaties

DeA investeert specifiek in mensen die al op een of andere manier zijn verbonden aan de coöperatie, vertelt Arien:

“Mensen hebben verschillende relaties met deA, en dragen op verschillende manieren bij aan de lokale energieke beweging: als coöperatielid, als energieklant, als projectdeelnemer etc. We mikken erop dat mensen met een bepaalde klant-/projectrelatie op een gegeven moment ook andere relaties willen aangaan met deA en zo dus lid worden.”
- Arien Scholtens (DeA)

Meer weten over hoe je meer mensen betrekt bij je initiatief?

Reageren op dit artikel? Dat mag! Stuur een mailtje naar info@hieropgewekt.nl