Opgewekt in Culemborg bedacht een slimme oplossing om een collectieve zonne-installatie op het Koningin Wilhelmina College (KWC) rendabel te maken. De coöperatie helpt de school om energie te besparen. Het geld dat zij hiermee bespaart, krijgt de coöperatie op haar rekening; een mooie boost voor de businesscase!

Het businessmodel van Zon op KWC is uniek in Nederland. De installatie is van de coöperatie en levert de stroom via de bestaande aansluiting aan de school. De coöperatie krijgt betaald voor de stroom. Daarnaast helpt de coöperatie de school om energie te besparen. Het geld dat de school hiermee bespaart, gaat naar de coöperatie. “Anders was onze businesscase niet haalbaar”, vertelt initiatiefnemer Han Horstink van projectgroep Opgewekt in Culemborg. “De school betaalde maar 8 cent per kWh, onvoldoende om onze investering rendabel te maken. De school kon niet méér betalen, maar wij konden wél helpen om geld te besparen. We besparen de school nu net zoveel stroom als we zelf opwekken. Wij verdienen daardoor twee keer de stroomopbrengst.”

Productie in de praktijk

De installatie van honderd zonnepanelen is door twintig buurtbewoners gefinancierd. Zij hebben 350 euro per zonnepaneel geïnvesteerd, waarvan 55 euro btw is teruggestort. Jaarlijks krijgen zij hun aandeel van de opgewekte stroom uitbetaald door de coöperatie. “In de praktijk levert de installatie wel iets minder op dan gehoopt”, zegt Horstink. “Dat komt doordat de stroomproductie lager uitvalt én de energieprijs verder gedaald is. Daardoor is de vergoeding van het KWC ook lager.” Gelukkig heeft de coöperatie ook een beschikking gekregen voor de SDE+, die een deel van de kosten compenseert. “Dankzij de SDE+ en een startsubsidie van de Rabobank kunnen we de beloofde terugverdientijd van 12,5 jaar waarschijnlijk toch waarmaken”, aldus Horstink.

Aandachtspunt: aanmerkelijk belang

Belangrijk leerpunt voor de coöperatie is het aanmerkelijk belang. De twintig leden hebben allemaal vijf panelen (van de 100). Dat is een aandeel van 5 procent, wat betekent dat alle leden een aanmerkelijk belang hebben. “Over een aanmerkelijk belang moeten deelnemers belasting betalen, wat we vooraf niet hadden voorzien”, zegt Horstink. “Dat is een nadeel voor de leden. Een volgende keer zullen we ervoor zorgen dat geen sprake is van een aanmerkelijk belang.”

Nieuwe coöperatie in oprichting

Ook het besturen van de coöperatie wil Horstink in de toekomst anders aanpakken. “Het bestuur van Zon op KWC bestaat uit maar twee mensen: Paul Visser en ikzelf. Samen hebben we veel werk aan alle administratieve taken. Zo kostte het veel tijd om de financiën op orde te krijgen, waardoor we de eerste jaaruitkering aan de leden hebben moeten uitstellen. Zij krijgen binnenkort de eerste twee jaren tegelijk uitgekeerd. We hebben gemerkt dat het niet makkelijk is om mensen warm te maken voor een rol in het bestuur. Daarom richten we de Culemborg-brede coöperatie Vrijstad Energie op, die mogelijk ook het bestuur van Zon op KWC op zich neemt. Binnen de coöperatie willen we nieuwe projecten realiseren: voor wind, zon, waterkracht en warmte bijvoorbeeld. Samen met Thermo Bello zijn we hier druk mee bezig.”

Projecten in de pijplijn

De nieuwe coöperatie Vrijstad Energie heeft al een paar projecten in de pijplijn. Horstink: “We zijn over een paar daken voor collectieve zonne-installaties in gesprek. Per project overwegen we welke regeling en constructie passend zijn. Wellicht gaan we ook de postcoderoosregeling gebruiken, nu die sinds 1 januari 2016 aantrekkelijker is. Maar het allereerste projectje op mijn to-do-lijst is zorgen dat er een scherm in de hal van het KWC komt te hangen, waarop iedereen kan zien hoeveel energie we opwekken.”