In dit artikel lees je meer over de locatie van de productie-installatie, in kader van de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE). 

Voor de afbakening van wat men als ‘lokale’ energie beschouwt, is gekozen voor de zogenoemde postcoderoos. Met als kleinste eenheid het gebied waarin alle postcodes dezelfde vier cijfers hebben. Maar er zijn meer locatie-aspecten die een rol spelen bij het realiseren van een collectieve zonnepaneleninstallatie of windmolen. Bekijk de vragen en antwoorden hieronder.

Algemeen & vergunningen

Wat wordt verstaan onder een locatie?

Binnen de SCE is de locatie een gebouw of kadastraal perceel. Vraag je subsidie aan voor een installatie op een dak, dan is het gebouw de locatie. Wanneer het een veldinstallatie betreft, is het kadastrale perceel de locatie. Uitzondering voor een gebouw als locatie is wanneer er meerdere gebouwen achter één netaansluiting zitten. Dan kan er één aanvraag ingediend worden voor die meerdere gebouwen onder de voorwaarde dat er ook één gezamenlijk allocatiepunt is.

Hoeveel aanvragen per locatie mogen er per openstellingsperiode aangevraagd worden?

Per categorie productie-installaties kan er per locatie in een openstellingsperiode ten hoogste één aanvraag worden ingediend. De grootverbruikersaansluitingen (GVA) en kleinverbruikersaansluitingen (KVA) worden gezien als twee aparte categorieën, daardoor kun je op dezelfde locatie wel een aanvraag indienen voor zowel de categorie grootverbruikers- als de categorie kleinverbruikersaansluiting. Voorde GVA en KVA moet dan wel een apart allocatiepunt (meetpunt) komen.

In een volgende openstellingsperiode mag er wel een nieuwe SCE-subsidieaanvraag op een locatie waarvoor al een SCE-subsidie is toegekend, worden gedaan. Bij deze subsidieaanvraag moet een duidelijke intekening van de installaties op deze locatie worden meegestuurd en de installaties moeten apart bemeterd worden met een eigen extra allocatiepunt.

Bij kleinverbruikersaansluitingen (KVA) geldt bovendien de aanvullende eis dat de extra productie-installatie op de locatie op dezelfde kleinverbruikersaansluiting aangesloten moet worden. Kan dat niet, dan moet er voor de nieuwe installatie een grootverbruikersaansluiting worden geplaatst.

Welke locatie-afhankelijke aspecten zijn belangrijk bij het realiseren van een zonnepark?

De locatie-afhankelijke aspecten variëren per type project en projectlocatie. De volgende vragen zijn relevant:

  • Wat is de optimale/ mogelijke zon-oriëntatie?
  • Zijn er obstakels die schaduw geven? Kunnen er in de loop van de tijd obstakels bijkomen (hoog gebouw, uitgroeiende bomen)?
  • Bij een bestaand dak: wie is de eigenaar? Vestigen van recht van opstal.
  • Is het dak sterk genoeg om de panelen en constructie te dragen?
  • Wanneer is onderhoud nodig? Hoe lang gaat het huidige dak nog mee? Is onderhoud gemakkelijk uit te voeren?
  • Wat is het beleid en wat zijn de bestemmingsplannen van de lokale overheid?
  • Ligt er een bestaand kabeltracé waarop kan worden aangesloten en heeft deze voldoende capaciteit voor de installatie? Ligt er een transformatorhuis in de buurt?
  • Wat is de draagkracht van het veld, hoe dient het systeem gefundeerd te worden?
  • Houd rekening met mogelijkheid om te maaien / begrazen. En zorg bij begrazing ook dat de leidingen zeer zorgvuldig zijn weggewerkt zodat dieren er niet bij kunnen.

Wanneer krijg ik te maken van recht van opstal?

Het recht van opstal is een beperkt recht waarbij de rechthebbende (de coöperatie) gebouwen of werken (installaties) mag aanbrengen op de onroerende zaak van een ander (gebouw of land), waarbij deze niet automatisch eigendom worden van de eigenaar van de onroerende zaak. Met een recht van opstal kan die rechthebbende (bijvoorbeeld de coöperatie) dus zonnepanelen of een windmolen in eigendom hebben zonder dat hij eigenaar is van de grond of het gebouw waarop ze staan.

Welke wetten/vergunningen spelen een rol bij de bouw van een windmolen?

Bij het realiseren van een windmolen / park zijn de volgende wetten en regels van belang:

Wanneer SDE-subsidie is toegekend op een locatie, kan je dan aanvullend of in plaats hiervan SCE aanvragen?

Als er op de locatie waarvoor SDE is toegekend ruimte is voor een aanvullende productie-installatie, dan kan er voor die extra installatie SCE subsidie worden aangevraagd. Uit de intekening moet dan blijken hoe de installaties naast elkaar passen. Beide projecten moeten bovendien een apart allocatiepunt hebben. SDE en SCE op dezelfde productie-installatie is niet toegestaan. De SDE beschikking zal eerst ingetrokken moeten worden, voordat een SCE subsidie aanvraag kan worden ingediend.

Postcoderoos

Wat is een postcoderoos?

Een postcoderoos is het postcodegebied waarin de productie-installatie ligt, plus de direct daaraan grenzende postcodegebieden (gebieden waarin alle postcodes dezelfde vier cijfers hebben). De leden van een coöperatie of VvE die gezamenlijk eigenaar zijn van een opwek-installatie moeten wonen binnen dit postcoderoosgebied.

Ook postcodegebieden die het gebied van de installatie alleen raken met een 'punt' horen bij de postcoderoos. De installatie mag in het midden van de postcoderoos liggen maar mag ook in een van de 'blaadjes'. Dit maakt het voor coöperaties mogelijk om ook locaties voor energieopwekking in de randen van de postcoderoos te benutten. In de wandelgangen wordt ook wel gesproken over de postcoderups. Leden van de coöperatie of VvE moeten in de vastgestelde postcoderoos van de productie-installatie wonen.

In onderstaand voorbeeld vormen de postcodes 1234, 1230, 1231, 1450, 1506, 1236 en 1247 een postcoderoos. De productie-installatie kan op iedere willekeurige plaats binnen dit gebied zijn gesitueerd.

postcodegebied
Een postcoderoos

Wat wordt bedoeld met de 'blaadjes' van het postcodegebied?

De opwekinstallatie mag zowel in de 'roos' (het midden) als in de 'blaadjes' van de postcoderoos liggen. Dit geeft de mogelijkheid om 'te spelen’ met welke postcodes in je postcoderoosgebied van je project liggen (en dus welke wijken mee kunnen doen). 

Zie het onderstaande voorbeeldkaartje:

postcoderoosgebied

Stel je hebt een dak gevonden voor je zonne-installatie in postcodegebied 4507. Dan heb je de keuze om je exacte postcoderoosgebied zelf te kiezen:

  1. Je kiest de locatie in de roos (het midden) van het postcodegebied. Dan doen de aangrenzende postcodes 4511, 4513, 4515, 4508, 4501 en 4503 mee.
  2. Je kiest de locatie van de installatie (4507) in een blaadje van het postcodegebied en kiest 4501 als het midden (de roos) van het gebied. In dit geval doen de aangrenzende postcodes 4508, 4528, 4527, 4525, 4505, 4504, 4503 en 4507 (waar je installatie ligt) mee.

Door te kiezen of je je opwekinstallatie in de roos plaatst of juist in één van de blaadjes, kun je dus zelf (deels) bepalen welke postcodes aan je project kunnen deelnemen. Je kunt zo bijvoorbeeld zorgen dat juist een specifiek postcodegebied met veel bewoners mee kan doen in plaats van een andere gebied met minder bewoners. Op deze manier kun je meer mensen deel laten nemen aan het project.

Hoe krijg ik inzicht in de postcoderoos van de productie-installatie?

Voor een postcodekaart van Nederland verwijzen we naar de website van RVO. Onder downloads vind je de postcoderoos viewerJe kunt hier op een kaart de postcodes zien die tot het postcoderoosgebied van je project behoren. Zo kun je de meest gunstige postcoderoos voor je project bepalen. Als je je postcoderoosgebied bepaalt hebt, kun je hem als pdf downloaden om bij je aanvraag mee te sturen.

Op de website van het CBS kun je aanvullend meer inzicht krijgen in bijvoorbeeld aantallen huishoudens per postcodegebied. Zie http://www.cbsinuwbuurt.nl/

Als een postcodegebied wordt begrenst door water, geldt het postcodegebied aan de overkant van dat water als aangrenzend?

Wanneer een stuk water tot het grondgebied van een gemeente behoort kan die gemeente daar 'Adresseerbare Objecten' aanwijzen. PostNL kent vervolgens een postcode toe. Water vormt geen postcodeloze zone tussen het vasteland. Dit betekent dat sprake is van direct aangrenzende viercijfergebieden.  Dit is o.a. te zien op de 4-cijferige postcodekaart van Spotzi.  Zoals u hieronder kunt zien grenst postcode 4301 aan 4486.
Postcodekaart water

Postcodekaart water

Wijzigt de postcodekaart wel eens?

Ja, die wijzigt wel eens. Doordat er woonwijken bij komen en postcodes te vol raken. Als coöperatie krijg je de aanwijzing op basis van de geldende postcodekaart in het jaar dat de aanvraag is gedaan. Ook al wijzigt de kaart daarna, dan gelden voor de rest van de tijd nog steeds de postcodegebieden ten tijde van de aanwijzing.

Hoe is de controle op de postcoderoos geregeld?

In eerste instantie zijn de coöperatie en de leden verantwoordelijk voor het voldoen aan de eis met betrekking tot de postcoderoos. In de ledenverklaring zal moeten worden opgenomen dat het lid gevestigd is in de betreffende postcoderoos. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) zal dit steekproefsgewijs controleren en hier op handhaven.

Waarom is er niet gekozen voor gemeentegrenzen? Dat is toch handiger?

Er heeft een uitgebreide discussie plaats gevonden over deze afbakening. De doelstelling was om lokale initiatieven te bevorderen. Verschillende varianten zijn de revue gepasseerd. Een puur afstandscriterium zou onwerkbaar zijn. Per woning zou telkens moeten worden vastgesteld wat de afstand tot de productie-installatie is. Daarbij zouden dunbevolkte gebieden in het nadeel zijn omdat er zich binnen de toegestane afstand tot de installatie veel minder potentiele aansluitingen liggen. De postcode waarin de aansluiting van een installatie of een woning is gelegen is een objectief gegeven. Het is eenvoudig te achterhalen voor zowel (potentiële) deelnemers aan de regeling als voor coöperaties, energiebedrijven en de Belastingdienst.

De gemeentegrens als basis voor een ‘lokaal’ initiatief lijkt slechter verdedigbaar uit oogpunt van gelijke behandeling, gezien de grote verschillen in omvang en inwonertal tussen gemeenten onderling. Daarbij komt dat gemeentelijke herindelingen voor coöperaties tot problemen zouden kunnen leiden. Verder zou bij een keuze voor gemeentegrenzen enerzijds het lokale niveau in veel gevallen worden overstegen, terwijl anderzijds inwoners aan de rand van een gemeente niet zouden kunnen meedoen aan projecten in buurgemeenten waar zij praktisch naast wonen.

Voor gevallen waarvoor de postcoderoos tot onaanvaardbare situaties leidt, zou in overleg met de wetgever een oplossing kunnen worden gezocht. In een aantal gevallen zou men een beroep op de hardheidsclausule kunnen doen. Die clausule kan echter alleen worden toegepast als een strikte toepassing van de wet tot uitzonderlijk harde gevolgen zou leiden. En die door de wetgever niet zijn voorzien toen de wet werd gemaakt. Als hij het wel zou hebben voorzien, zou hij er een regeling voor hebben getroffen. Er wordt dan ook heel terughoudend met de hardheidsclausule omgegaan, onder andere vanwege de rechtszekerheid.

Deze lijst van veelgestelde vragen en antwoorden is opgesteld door HIER opgewekt en de expertgroep postcoderoos, met vertegenwoordigers van Energie Samen, GrEK, AGEM, OM| Nieuwe Energie en Greenchoice. De informatie werken we regelmatig bij. Heb je vragen? Stuur een mailtje naar info@hieropgewekt.nl. Aan de inhoud van dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend. Het verdient aanbeveling om zo nodig in concrete gevallen advies in te winnen.