Om de opwarming van de aarde te beteugelen, zijn drastische maatregelen nodig. Dit jaar wordt het nationaal Klimaatakkoord gesloten, de Nederlandse uitwerking van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015). Veel van de afspraken moeten in de regio worden waargemaakt. Een historische uitdaging die een nieuwe manier van samenwerken vraagt. Voor met name provincies, gemeenten, waterschappen, bedrijven, netbeheerders, maatschappelijke organisaties en burgers. Zij staan hiervoor aan de lat èn krijgen de ruimte om de landelijke afspraken te vertalen in passende maatregelen voor de regio. Dit gaan ze doen door gezamenlijk een Regionale Energie Strategie (RES) te maken.

Het Nationaal Programma Regionale Energie Strategieën heeft een 'Handreiking voor regio's' opgesteld. Deze handreiking legt de opgave voor de regio's uit, en beschrijft de stappen waarmee je een (RES) vormt. Niet alleen nuttig voor de medewerkers die met het opstellen van de RES aan de slag gaan, maar ook voor ambtenaren en stakeholders als energiecoöperaties en netbeheerders. Hieronder download je de handreiking en/of de publiekssamenvatting, en lees je meer over wat een Regionale Energie Strategie is en wat het doel ervan is. 

Download handreiking RESDownload publiekssamenvatting 

Wat is een Regionale Energie Strategie (RES)?

Het uitgangspunt van het Klimaatakkoord is dat de uitstoot van CO2 in 2030 met 49% moet worden verminderd, en op de lange termijn met minimaal 95% (in 2050). Aan vijf tafels worden daarvoor afspraken gemaakt: industrie, gebouwde omgeving, mobiliteit, landbouw en landgebruik, en elektriciteit. In de RES staat welke maatregelen daar in de regio voor nodig zijn.

Gebouwde omgeving en elektriciteit 

De RES focust op de gebouwde omgeving (energiebesparing en warmtevoorziening) en elektriciteit (opwekking en infrastructuur). Eventueel kunnen afspraken van andere tafels worden meegenomen in de RES, zoals maatregelen voor duurzame mobiliteit of landbouw en landgebruik. De RES geeft een overzicht van lopende projecten, plannen en strategische keuzes voor de korte en de lange termijn. De energietransitie kan alleen lukken als partijen samenwerken:  overheden, burgers, bedrijfsleven, marktpartijen, netbeheerders en groene partijen. Dit is een van de lessen uit de RES-pilots (Green Deals) die in zeven regio’s zijn gehouden.

Wat is het doel van de RES?

Het afschaffen van (Groninger) aardgas en de omschakeling naar duurzame energievoorziening heeft grote ruimtelijke impact. Zo is in het Regeerakkoord afgesproken dat nieuwe woningen niet meer op het gasnet worden aangesloten. Ook in bestaande woningen wordt binnen 30 jaar geen aardgas meer gebruikt. Ook is duurzame energievoorziening is zichtbaarder en vraagt meer ruimte dan fossiele energie. Het doel van de RES is dit goed in te passen. Regionale samenwerking is essentieel; het zicht op een zonneweide of een windpark stopt niet bij de gemeentegrens, net zomin als de (ondergrondse) energie-infrastructuur. 

De RES is een instrument om te komen tot regionaal gedragen keuzes voor de opwekking van duurzame elektriciteit, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de daarvoor benodigde opslag en energie- infrastructuur. Daarmee geeft de regio invulling aan de afspraken uit het Klimaatakkoord zoals deze gemaakt zijn aan de sectortafels voor Elektriciteit en Gebouwde omgeving.

Onderwerpen