Hoe kun je als lokale overheid zonnepanelen op daken stimuleren? HIER opgewekt spreekt hierover met verschillende partijen. Zo ook met de provincie Zuid-Holland. Zij wil in de toekomst zoveel mogelijk daken vol hebben liggen met zonnepanelen. Een van de middelen die ze inzet om zonnepanelen op grote (bedrijfs)daken te stimuleren, is de subsidie ‘Zonnig Zuid-Holland’. Deze subsidie is ook interessant voor lokale energiecoöperaties. Anouk Iuzzolino, Regisseur Programma Energietransitie provincie Zuid-Holland, vertelt ons over hun aanpak.

Waarom zijn jullie de subsidieregeling Zonnig Zuid-Holland gestart?

Anouk: “Natuurgebieden zijn in onze provincie schaars en willen we niet gebruiken voor de opwek van zonne-energie. Daarom zetten wij in op zonnepanelen op daken – waarbij we de Zonneladder hanteren. We hebben een ‘Aanvalsplan Zon op dak’ gemaakt, waarvan de subsidie Zonnig Zuid-Holland onderdeel is. Hiervoor hebben we onderzocht waarom bezitters van grote daken geen zonnepanelen plaatsen. Hieruit bleek dat:

a) van veel daken de constructie niet sterk genoeg is – naast dat veel bedrijven zonnepanelen installeren als veel gedoe zien;

b) veel daken nog asbest bevatten;

c) en dat niet alle dakeigenaren hun gehele dak nodig hebben voor het opwekken van hun eigen energie. Dan blijft er dus een stuk dak over, dat prima gebruikt kan worden door bijvoorbeeld een energiecoöperatie.”

“Voor deze gevallen hebben we de subsidie Zonnig Zuid-Holland in het leven geroepen.”


“Van veel daken is de constructie niet sterk genoeg voor zonnepanelen”
 

Hoe zit de subsidieregeling Zonnig Zuid-Holland in elkaar?

“De regeling is bedoeld voor grotere daken en projecten met een capaciteit van boven de 15 kWp. Loodsen bijvoorbeeld. Wie een dak heeft waarvan de constructie niet stevig genoeg is, of wie een dak met astbest heeft, krijgt een vergoeding van € 80/kWp voor het verstevigen of vervangen van het dak. De regeling is daarmee gekoppeld aan het vermogen aan zonnepanelen dat je neerlegt. Per aanvraag heeft de subsidie een maximum van € 100.000.”

“Dakeigenaren die hun dak ter beschikking stellen aan een energiecoöperatie ontvangen daarnaast € 5000. Dit als vergoeding voor de rompslomp die erbij komt, zoals het opvragen van rapporten en het voeren van gesprekken.”

“Tot slot is het ook mogelijk om de subsidie voor de samenwerking met een energiecoöperatie te combineren met die voor het versterken van je dak. We zien in de praktijk regelmatig dat een dakeigenaar al samenwerkt met een energiecoöperatie en dat ze gezamenlijk subsidie aanvragen. Welke partijen ingeschakeld worden voor het installeren van de zoninstallatie, kiezen de dakeigenaren en/of coöperatie in alle gevallen trouwens zelf.”


“Voor versteviging van je dak krijg je een vergoeding van €80/kWp tot een maximum van € 100.000”
 

Hoe verloopt de aanvraagprocedure?

“Je kunt de subsidie direct aanvragen via Zonnig Zuid-Holland. Je moet wel aan kunnen tonen dat je in aanmerking komt.”

“In geval van een ongeschikte dakconstructie bijvoorbeeld, moet je dat kunnen bewijzen met een constructierapport, waarin ook staat welke aanpassingen gedaan moeten worden. Je krijgt ook alleen subsidie voor het oppervlak van het dak dat daadwerkelijk verstevigd moet worden. Stel je wil een dak van 100 m2 volleggen met zonnepanelen en slechts de helft moet worden verstevigd. Dan krijg je alleen voor dat gedeelte, 50 m2, subsidie.”

Subsidieregeling Zonnig Zuid-Holland in een notendop:

  • € 80/kWp subsidie voor versterken van dakconstructie of vervangen van asbestdak
  • Max € 100.000
  • Vergoeding voor het beschikbaar stellen van dak aan een energiecoöperatie: € 5000

Wat maakt jullie aanpak uniek?

“We houden zeer goed in de gaten wat de belemmeringen voor zonnepanelen op daken zijn. Daarnaast sluiten de verschillende onderdelen uit ons Aanvalsplan Zon op dak op elkaar aan. Zo benaderen we ook dakeigenaren met niet benutte SDE++ subsidiebeschikkingen van RVO. Dit is een project dat we samen met energieadviesbureau ECONNETIC doen. Het bureau gaat met dakeigenaren in gesprek over de reden dat er nog geen zonnepanelen op het dak liggen.”

“Uit die gesprekken blijkt regelmatig dat de dakconstructie niet geschikt is. Dan blijkt dat de nodige aanpassingen het project zodanig kostbaar maken dat het stil is komen te liggen. Veelal kan dan met de subsidie Zonnig Zuid-Holland toch nog een interessante businesscase worden gemaakt.”

Waar lopen jullie tegenaan?

“Lastig is dat al die dakbezitters niet alleen door ons adviesbureau worden aangesproken. Ze worden ook door projectontwikkelaars en gemeenten benaderd, doordat de lijsten van RVO openbaar zijn. Dat betekent dat dakeigenaren soms overspoeld worden door partijen die iets van hen willen. We willen de dakeigenaren ondersteunen, maar ze niet lastig vallen door de zoveelste te zijn die belt.” 

“Wat we hebben geleerd is dat een goede afstemming met onder andere gemeenten cruciaal is. Zo kunnen we voorkomen dat een dakeigenaar uit goede bedoelingen twee keer gebeld wordt. Tegelijkertijd werpt onze aanpak ook duidelijk zijn vruchten af. We komen er via deze weg bijvoorbeeld ook achter met welke minder bekende obstakels dakeigenaren te maken hebben. Dit biedt ons inzicht en kansen voor eventuele toekomstige acties."


“We hebben een budget van 1 miljoen per jaar tot en met 2023. Dus wat ons betreft zijn de aanvragen welkom!”
 

Hoe loopt de regeling Zonnig Zuid-Holland?

“We hebben een campagne gehouden en hebben het idee dat deze goed wordt opgepakt. We horen van alle kanten dat het een interessante regeling is, die hard nodig is om meer projecten te realiseren. We hebben een budget van 1 miljoen per jaar tot en met 2023. Dus alle aanvragen zijn welkom!”

“Het is mooi om te zien dat we al een flink aantal aanvragen van energiecoöperaties in samenwerking met een dakeigenaar hebben ontvangen. We merken wel dat het tijd nodig heeft voordat een regeling voldoende bekend is onder alle verschillende dakeigenaren. Daarvoor heb je tussenpersonen nodig die er ruchtbaarheid aan geven, zoals adviseurs en energiecoöperaties, RES’en en gemeenten. Ik denk dat de subsidieregeling heel veel kansen biedt en we moeten er vooral voor zorgen dat veel mensen hem weten te vinden!”


“We willen nog veel meer energie-initiatieven betrekken”
 

Wat is volgens jullie de grootste drempel op weg naar zonnepanelen op álle daken?

“Dat zijn er verschillende. Deze zijn duidelijk naar voren gekomen in ons onderzoek voor het Aanvalsplan Zon. Te weten:

“Verschillende. Deze kwamen duidelijk naar voren gekomen in ons onderzoek:  

  1. Ten eerste dus een dakconstructie die niet sterk genoeg is voor een zonne-installatie. Dit speelt bij heel veel daken.
     
  2. Zonnepanelen zijn niet de core business voor de ondernemers die grote daken bezitten. Ze zijn bezig met hun bedrijfsstrategie, zonnepanelen komt daar als ‘gedoe’ bij. Dus het kan helpen om ondernemers zo veel mogelijk te ontzorgen.
     
  3. Veel bedrijfspanden hebben brandbare isolatiematerialen, die installaties met zonnepanelen moeilijk verzekerbaar maken. De gebruikte materialen zorgen vaak dat de verzekeringspremie erg hoog wordt. Een ‘Scope 12-inspectie’ van zonnepanelen zou moeten helpen maar toch blijkt dat in de praktijk vaak nog lastig.
     
  4. Drukte op het elektriciteitsnet. Veel bedrijven zijn bezig met zonnepanelen, maar kunnen helaas nog geen aansluiting op het net krijgen door beperkte netcapaciteit."

Op welke manieren stimuleren jullie zonnepanelen op daken nog meer? 

“We gaan de subsidieregeling Zonnig Zuid-Holland uitbreiden. We willen ook opwekinstallaties op parkeerterreinen en waterbassins gaan stimuleren, omdat daar ook kostenverhogende constructies voor nodig zijn. Ook bekijken we hoe we in de toekomst nog meer energiecoöperaties kunnen ondersteunen, bijvoorbeeld door nog meer dakeigenaren aan energiecoöperaties te koppelen."

“Verder hebben we subsidieregeling ‘Verduurzaming bedrijventerreinen’ lopen. Als tenminste vijf bedrijven op een terrein willen samenwerken in energie besparen of het opwekken van duurzame energie, kunnen ze subsidie bij ons aanvragen.”

“Ook nemen we zoveel mogelijk de ‘gedoe-factor’ en de onrendabele top weg. Tot slot informeren we over hoe je bijvoorbeeld om kunt gaan met netcongestie. De beperkte capaciteit op het elektriciteitsnetwerk is ook in onze provincie steeds meer een probleem."


“We moeten er vooral voor zorgen dat veel mensen de subsidie weten te vinden”
 

Hoe is de situatie op het elektriciteitsnet in Zuid-Holland?

De netbeheerders benadrukken ‘zorg nou voor een juiste balans tussen zonnepanelen en windmolens, om er voor te zorgen dat we die netcongestie tegen kunnen gaan."

"Feit is dat er veel zon-op-dak-projecten bijkomen. Voor een groot aantal dakprojecten is SDE-subsidie aangevraagd bij RVO. Dat heeft eraan bijgedragen dat delen in onze provincie – Goeree-Overflakkee bijvoorbeeld – nu rood zijn gekleurd op de netcapaciteitskaarten. Stedin biedt daar geen aansluitingsruimte meer. Het gaat hier trouwens voornamelijk om grootverbruikaansluitingen. Bij kleinverbruik speelt dit probleem naar mijn weten nog niet."

"In samenwerking met onder meer Stedin, gemeenten en de RES’en zoeken we naar slimme oplossingen. Bijvoorbeeld: hoe kunnen we de opwek van energie combineren met opslag, hoe zorgen we voor meer afstemming tussen vraag naar en aanbod van energie?"