Om de businesscase van een zonneproject rond te krijgen, kunnen initiatiefnemers gebruikmaken van verschillende regelingen. Wido van Heemstra, Robbert van Otterloo en Karin Keijzer van RVO.nl lichten tijdens de kennissessies 'Projectrealisatie zon' de laatste stand van zaken toe.

SDE+ geopend

Op 4 april om 17.01 uur is fase drie van de voorjaarsronde van subsidieregeling SDE+ geopend. De SDE+ vergoedt het verschil tussen de kostprijs van hernieuwbare energie en die van grijze energie. Fase drie is met name interessant voor zonneprojecten, vanwege het maximale subsidiebedrag voor zon-PV van 12,8 cent per kWh. Van Heemstra legt uit dat de regeling is veranderd ten opzichte van vorig jaar. “De SDE+ kent in 2016 twee openstellingsrondes. In elke ronde is 4 miljard euro beschikbaar. De indienperiodes zijn korter en het aantal fases is teruggebracht van negen naar vier.”

Bijdrage verschilt

De SDE+ bijdrage per geproduceerde kWh energie verschilt per indieningsfase. Iedere volgende fase is de maximale bijdrage van de overheid hoger. Van Heemstra: “Kies het bedrag dat bij je businesscase past. Voor welke prijs is het een haalbaar project? Dit moet je afwegen. Voor een zo hoog mogelijke bijdrage heeft het zin om zo lang mogelijk te wachten. Maar te lang wachten kan er ook voor zorgen dat het budget al is uitgeput.” Tijdens de openstellingronde SDE+ voorjaar 2016 geeft RVO.nl geen informatie over de ingediende subsidieaanvragen. “Zo willen we ondernemers aanmoedigen om tegen een zo scherp mogelijke prijs hun project in te dienen”, aldus Van Heemstra.

Postcoderoos versus SDE+

Een andere regeling voor deelnemers aan een zonneproject is de Regeling Verlaagd Tarief, oftewel de postcoderoosregeling. Deze regeling geldt voor kleinverbruikers die samen eigenaar zijn van een PV-installatie en die in de zogenaamde postcoderoos van deze installatie wonen. Zij krijgen korting op hun energiebelasting. Welke regeling – SDE+ of de postcoderoosregeling – de meest rendabele businesscase oplevert, is afhankelijk van het project, zegt Robbert van Otterloo: “Beide systemen hebben voor- en nadelen. Met de huidige korting op de energiebelasting – 10,-7 eurocent per kWh – levert de postcoderoosregeling het meeste rendement op. Maar als de energiebelasting daalt, voel je dat in de businesscase. Heb je eenmaal SDE+, dan staat de vergoeding vast voor 15 jaar.”

Salderingsregeling

Gevoelig onderwerp is de salderingsregeling. Salderen houdt in dat de woningeigenaar de eigen duurzaam opgewekte stroom in huis mag verrekenen met zijn verbruikte stroom. De minister wil de regeling na 2020 versoberen. Karin Keijzer legt uit: “Reden hiervoor is dat de kostprijs voor zon gedaald is. Daalt deze nog verder, dan is er mogelijk sprake van overstimulering door de overheid. Daarnaast stimuleert salderen niet het zelf gebruiken van duurzame energie of het ontwikkelen van opslagsystemen. Dit levert kosten op voor netbeheerders, die het net moeten verzwaren op de opwekking te accommoderen. EZ heeft de markt opgeroepen om met voorstellen te komen voor na 2020. Grijp je kans en haak hierop aan.”

Ruimtelijk beleid gemeenten

RVO.nl werkt momenteel aan een studie over gemeenten die duurzame opwek opnemen in hun ruimtelijk beleid. Er zijn al enkele positieve voorbeelden zichtbaar, zegt Van Heemstra. “Zoals de gemeente Bronckhorst. Die stelde voor de realisatie van een zonnepark de gronden tegen een pachtvergoeding beschikbaar. Ook is er geen enkel bezwaar ingediend tegen het park. Maar in de meeste gemeenten lukt het vanwege gemeentelijke procedures nog niet om een zonnepark te realiseren. Het plaatsen van zonnepanelen op daken is dan vaak een makkelijker optie. Dat is meestal vergunningsvrij.”

 

Dit artikel is geschreven naar aanleiding van de plenaire presentatie tijdens de kennissessie projectrealisatie zon. Hiervoor werden Wido van Heemstra (4 april, Utrecht), Robbert van Otterloo (14 april, Zwolle) en Karin Keijzer (19 april, Eindhoven) geïnterviewd door de dagvoorzitter. Hieronder volgen de vragen & antwoorden uit de zaal.

VRAAG & ANTWOORD UIT DE ZAAL

  • Als je in deze ronde geen SDE+ toegekend krijgt, kun je dan in het najaar opnieuw meedingen?

Van Heemstra: “Ja, als je nu geen SDE+ krijgt toegekend of als het budget overtekend is, kun je in najaar opnieuw meedoen. Je moet dan wel een nieuwe aanvraag indienen. Alle aanvragen zijn afgehandeld vóór een nieuwe fase ingaat.”

  • Waarom was het maximale subsidiebedrag voor zon-PV vorig jaar hoger?

Van Heemstra: “SDE+ dekt de onrendabele top van duurzaam opgewekte energie. Die wordt elk jaar opnieuw door ECN berekend en daar is het subsidiebedrag op gebaseerd.”

  • De marktprijs voor grijze stroom is lager dan de prijs die de SDE+ hanteert, waarom?

Keijzer: “Op dit moment wel. De SDE+ kent een ondergrens, die is gebaseerd op een inschatting van de marktprijs. Op dit moment is de marktprijs nog lager, waardoor toch een gat ontstaat.”

  • Is er concurrentie tussen inschrijvingen of geldt: wie eerst komt, eerst maalt?

Keijzer: “Door het veilingsysteem is er sprake van concurrentie tussen verschillende technieken; goedkopere projecten kunnen indienen in een eerdere fase. Maar daarna geldt; wie eerst komt, eerst maalt. Als projecten indienen voor hetzelfde bedrag op dezelfde dag, dan krijgt het eerdere project het eerst subsidie toegekend.”

  • Hoe komt het dat zon-PV maar klein percentage van het totale subsidiebedrag krijgt?

Van Otterloo: “Voorheen had elke techniek een eigen budget. In 2011 heeft minister Kamp dit op schop gegooid en een veilingsysteem ingevoerd. Doel is concurrentie creëren tussen verschillende technieken, zodat de beste businesscase subsidie krijgt. Op deze manier wil de minister zo goedkoop en zoveel mogelijk duurzame energie realiseren. In 2015 was het budget van € 3,5 miljard vrij snel uitgeput. Vooral door technieken met een laag basisbedrag, zoals biomassa en wind op land. Die technieken zijn goedkoper dan zon-PV, waardoor de businesscase eerder haalbaar is en projecten in een vroegere fase budget kunnen claimen.”

  • Wanneer is er sprake van loten bij de SDE+?

Van Otterloo: “Als je voldoet aan de voorwaarden en er is budget, dan krijg je een toewijzing. Alleen op de dag dat het budget opgaat, is dit niet het geval. Dan krijgen de projecten met de goedkoopste basisbedragen het eerst een toewijzing, daarna de duurdere. Alleen in de groep met het basisbedrag waarin het budget opraakt, wordt geloot. Vanwege deze volgorde moet RVO.nl de subsidie dag voor dag afwikkelen.”

  • Beoordeel je projecten ook inhoudelijk?

Van Otterloo: “Allereerst is het belangrijk dat de aanvraag volledig is, inclusief alle verplichte bijlagen. Als een bijlage ontbreekt, dan is de aanvraag niet volledig en moeten we hem afwijzen. Het ligt aan het project welke bijlagen nodig zijn. Zijn vergunningen nodig voor de installatie of het gebruikte dak, dan moet je al deze documenten bijvoegen. Óók het aanvraagformulier van de vergunning. Voor projecten groter dan 500 kWp is een haalbaarheidsonderzoek vereist. Als de aanvraag volledig blijkt, gaan we het project inhoudelijk beoordelen en bekijken we bijvoorbeeld of de businesscase realistisch is.”

  • Wanneer gaat de tweede openstellingsronde SDE+ open?

Van Otterloo: “Aangekondigd is in oktober 2016. We wachten op definitieve aankondiging in de Staatscourant met alle definitieve bedragen. Maar het is verstandig om al ruim van te voren te beginnen met de voorbereiding.”

  • Blijft binnen de postcoderoosregeling de korting op de energiebelasting gelijk als de energiebelasting daalt?

Van Heemstra: “Nee, de korting omvat de energiebelasting van het actuele jaar en die kan in de toekomst veranderen. Daarmee schommelt de korting mee met de energiebelasting. Als de energiebelasting daalt, daalt de korting ook.”

  • Is de postcoderoosregeling voor 15 jaar gegarandeerd?

Keijzer: “Ja, vanaf het moment van de beschikking heb je garantie voor 15 jaar. Alleen kan de energiebelasting en dus de korting jaarlijks fluctueren afhankelijk van het belastingplan.”

  • Gaat de energiebelasting omlaag?

Keijzer: “De verwachting is dat de energiebelasting omlaag gaat en de ODE omhoog. Dat zal de businesscase van postcoderoosprojecten negatief beïnvloeden.”

  • Mag je de energiebelasting die geldt op het startmoment fixeren voor de hele looptijd?

Merian Koekkoek (HIER opgewekt): “Nee, zoals de regeling er nu uitziet niet. Als de energiebelasting daalt, heeft dat een negatief effect op de businesscase van postcoderoosprojecten. De overheid stelt de energiebelasting elk jaar opnieuw vast in het belastingplan.”

  • Moet je btw betalen bij de postcoderoosregeling?

Keijzer: “Er zijn meerdere constructies mogelijk. Over het bedrag dat leden investeren in de coöperatie betalen zij btw. Als de coöperatie met de leverancier afspreekt dat de opgewekte duurzame energie ‘om niet’ via de leverancier aan de leden wordt geleverd, dan hoeven zij hierover geen btw te betalen. Over de stroom die de leden daarnaast nog afnemen, betalen zij wel btw. In een andere constructie levert de coöperatie de stroom tegen een marktconforme prijs, waarover leden wel btw betalen. De inleg in de coöperatie is dan een lening, waarvoor geen btw geldt.”

  • Mag je de postcoderoos en de SDE+ combineren?

Keijzer: “Nee, het is niet toegestaan om meerdere tegemoetkomingen vanuit het Rijk te combineren. Het is wel mogelijk om naast de postcoderoos of SDE+ ook gebruik te maken van provinciale of regionale subsidies.”

  • Kijk hier voor meer informatie over de regeling verlaagd tarief.
  •  Meer weten over SDE+? Kijk dan hier.
  • Download hier de beslisboom zonneparken.
  • Bekijk hier de andere verslagen van de kennissessie projectrealisatie zon.