De overstap naar een alternatief voor verwarming is noodzakelijk als Nederland in 2050 van het aardgas af wil zijn. Dit brengt kosten met zich mee, voor aanpassingen aan woningen, verzwaren van het elektriciteitsnet of het aanleggen van een warmtenet. Wanneer leidingen vervangen moeten worden, moet de hele straat opengelegd worden. Des te belangrijker is het om gebruik te maken van natuurlijke switchmomenten. Dit is het moment waarbij verschillende (onderhouds)werkzaamheden samenvallen, waardoor de maatschappelijke kosten zo laag mogelijk gehouden worden. Maar wat zijn deze natuurlijke switchmomenten dan?

Het volgende kan van invloed zijn overstapmoment:

1. Leeftijd van het gasnet

Het gasnet heeft een afschrijvingstijd van 40 jaar. De netbeheerder heeft de onderhoudsplicht om de gasnetten na 40 jaar te vervangen. Vandaag de dag worden daardoor oude gasnetten vervangen voor nieuwe. Dit betekent dat de afschrijvingsperiode korter is, namelijk tussen nu en het vervangen van de gasleidingen voor een ander alternatief (uiterlijk 2050). Is het gasnet aan vernieuwing toe? Dan is dit een goed moment om te kijken naar een mogelijk alternatief.

Bij de netbeheerder is na te gaan wat de leeftijd is van de gasnetten en wat de onderhoudsplannen zijn. Wel is het raadzaam om eerst langs de gemeente te gaan, om te ondervinden of zij zelf al met het onderwerp bezig zijn.

Lees ook: Stedin maakt vervanging gasleidingen inzichtelijk

2. Werkzaamheden aan de riolering

Zijn er werkzaamheden aan de riolering? Maak gebruik van het feit dat de straat reeds open gelegd is. Zo kan worden voorkomen dat de straat of de wijk twee keer opengelegd moet worden. De hoogste kosten voor het aanleggen van bijvoorbeeld een warmtenet zitten in de graafwerkzaamheden. Deze kunnen dan (deels) bespaard blijven. Bij de gemeente is het mogelijk om na te gaan wanneer er werkzaamheden aan de riolering gepland zijn. 

De Vereniging voor Nederlandse Gemeente brengt voor iedere wijk in kaart wanneer de werkzaamheden gepland zijn. Lees ook: VNG brengt gasloze ambities gemeenten in kaart.

3. Onderhoudsplannen aan huurhuizen

Woningbouwcorporaties hebben wijkgerichte onderhoudsplannen. Als er sprake is van een onderhoudsbehoefte binnen een bepaalde wijk of type woonhuis dan kan dat een goed moment zijn om na te denken over de alternatieven die het beste binnen deze wijk passen. De beschikbare middelen voor het onderhoud, kunnen bijdragen aan de businesscase voor het overschakelen op een warmtealternatief. Zeker bij isolatie als onderdeel van gepland onderhoud is het verstandig om te kijken naar de warmteplannen voor een wijk.

4. Onderhoudsplannen aan individuele huizen

Het overstappen naar een warmte-alternatief kan voor individuele huizen gefaseerd verlopen en kan samenvallen met bestaande onderhoudsplannen. Wanneer de keuken vernieuwd moet worden, kan bijvoorbeeld gekozen worden voor inductie om zo stapsgewijs van het aardgas af te gaan.

Green Deal Aardgasvrije wijken

Gedurende de looptijd van deze Green Deal gaan 31 gemeenten aan de slag met de realisatie van een aardgasvrije wijk. Parallel aan deze Green Deal is een traject in gang gezet om ruimte te creëren in bestaande regelgeving, maar dat zal op zijn vroegst in 2018 van kracht kunnen worden (afhankelijk van goedkeuring door de Tweede en Eerste Kamer). In de tussenliggende periode gaan partijen alvast aan de slag, op vrijwillige basis, om samen ervaringen op te doen en daarmee de in gang gezette wijziging van regelgeving te ondersteunen. 

De Green Deal bevat concrete afspraken over de rol en verantwoordelijkheden van verschillende ondertekenaars om tot aardgasvrije wijken te komen. De Green Deal is  ondertekend door drie ministeries (Economische Zaken, Infrastructuur en Milieu, Binnenlandse Zaken), alle provincies, netbeheerders 31 gemeenten en een aantal marktpartijen, waaronder HIER Klimaatbureau. Bekijk hier de betrokken partijen.

Wat kan je hier als energie-initiatief mee?

De rol energie-initiatieven in kunnen nemen is veelzijdig. Initiatieven kunnen bijvoorbeeld belangrijk zijn in het creëren van draagvlak voor deze ingrijpende veranderingen. Ook kan meegedacht worden over oplossingen of bewoners van adviesbehoefte voorzien, op zowel wijk- als individueel niveau. Wil je meer informatie over de mogelijkheden voor initiatieven? Lees dan ook dit artikel.