Er zijn twee type experimenten mogelijk: projectnetten en grote experimenten. Lees hier per type experiment wat daarbij komt kijken.

1: Projectnet

Een projectnet is een net dat een enkele aansluiting heeft op het net dat wordt beheerd door de regionale netbeheerder. Dit net ligt binnen een geografisch afgebakende locatie of een locatie met gedeelde diensten en waarbij de productie, de levering en het netbeheer gecombineerd mogen worden. Het moet echter wel mogelijk zijn om van leverancier te wisselen als een kleinverbruiker dat wenst (derden toegang). Op dit projectnet zijn maximaal 500 kleinverbruikers aangesloten, welke kleinverbruikers overwegend consumenten dienen te zijn. Wat kun je doen in een projectnet met een geïntegreerd bedrijf van netbeheer, productie en levering van elektriciteit?

De ontheffing kan alleen worden verleend aan een coöperatie of een Vereniging van Eigenaren. Voor deze vormen is gekozen om de leden zoveel mogelijk gezamenlijk zeggenschap te geven over de productie de levering en het transport van elektriciteit en op die manier voldoende waarborg en bescherming voor kleinverbruikers te bieden. We zien dat in een aantal experimenten ook mandeligheid (de juridische vorm van gebonden mede-eigendom) in het woningcontract een rol speelt om het eigendom bij de eindgebruikers vast te leggen.

Netbeheer

Je legt zelf een projectnet aan, en regelt zelf het transport van elektriciteit over dat projectnet. Om dit te mogen doen heb je een ontheffing nodig op het verbod om netbeheerderstaken uit te voeren. Bij de netbeheerderstaken horen zaken als een onderhoudsplan, storingsplan, calamiteitenplan, investeringsplan, bedrijfsmiddelenregister en een klachtenreglement. Die heb je allemaal nodig.

Energieproductie

  • Je ontwikkelt zelf voldoende duurzame opwekcapaciteit, om zoveel mogelijk in de eigen behoefte aan energie te voorzien. Een collectieve zonPV installatie ligt daarbij voor de hand. Je kunt dat combineren met thermische zonnecollectoren, als je iets wilt doen met het omzetten van elektriciteit in warmte. 
  • Je regelt zelf buffer capaciteit en (op afstand en automatisch) regelbaar vermogen, om de energie die je zelf opwekt ook zo volledig mogelijk gelijktijdig te benutten, om teruglevering aan het openbare net te beperken. Dat kan bijvoorbeeld met warmte opslag, of met warmtepompen voor luchtverwarming en warmteterugwinning. Ook opslag van elektriciteit in accu’s is mogelijk.
  • Je regelt zelf de meetinrichtingen in de woningen en bij de opwek-, transport-, en buffer installaties van en voor de huishoudens, om energiemanagement te kunnen toepassen.
  • Je regelt zelf het energiemanagement, per huishoudens en voor alle leden gezamenlijk, om de eigen energie zoveel mogelijk gelijktijdig te benutten. Je kunt de leden keuzevrijheid bieden in de mate waarin de installaties centraal aangestuurd kunnen worden.

Energielevering

  • Je levert energie aan je leden, daarvoor richt je een beheersorganisatie in, die de elektriciteitsproductie, het verbruik en de facturatie regelt. Om dit te mogen doen heb je een ontheffing voor een leveringsvergunning nodig.
  • Je moet vrijheid van overstappen garanderen aan je leden. Je mag geen overstapkosten of boete in rekening brengen bij leden die overstappen naar een andere energieleverancier. De vrijheid van overstappen vrijwaart de leden niet van extra kosten voor een zelfstandige aansluiting op het openbare net, en voor de kosten van een contract met een andere energieleverancier.
  • Je bepaalt zelf de tarieven voor energie en voor het energietransport. De tarieven en de leveringsvoorwaarden moeten transparant zijn voor de leden. Met de ontheffing voor de leveringsvergunning heb je de vrijheid over de leveringstarieven. Voor het transport van energie heb je een ontheffing nodig die je tariefvrijheid voor de nettarieven biedt. Een van de extreme mogelijkheden die dit biedt, is dat je de leden een O-Euro energiekostengarantie geeft, voor een gemiddeld verbruik. Je kunt ook de tarieven differentiëren, waarbij de eigen energie die meteen wordt afgenomen het goedkoopste is en de energie die van het externe net ingekocht wordt, het duurste.

Twee voorbeelden reeds verleende ontheffingen 

  • VvE Colegepark Zwijsen te Veghel: Zwijsen realiseert 115 appartementen in een voormalig schoolgebouw. De verwarming en warm tapwater wordt centraal verzorgd door de vereniging en de zonnepanelen zijn onverdeeld gemeenschappelijk eigendom. Balancering van vraag en aanbod van elektriciteit wil Zwijsen realiseren door onder meer vraagsturing, warmtebuffering en tariefdifferentiatie.
  • VvE Park Reeuwijkse Plassen fase 1 te Reeuwijk: Parq Green ontwikkelt een recreatiepark met (uiteindelijk) 292 woningen. Zij gaat gebruik maken van een biomassa-installatie voor de centrale voorzieningen en voor het zwembad. Door middel van zonnepanelen op het dak van de centrale voorziening en lucht/water warmtepompen voor iedere woning wil zij vraag en aanbod balanceren.

2: Groot project

Een groot project is een experiment dat wordt uitgevoerd binnen het verzorgingsgebied van een regionale netbeheerder, waarbij maximaal 10.000 kleinverbruikers zijn betrokken, waarvan ten minste 80% consument dient te zijn. Het netbeheer blijft, anders dan bij een projectnet, onafhankelijk van de levering en de productie. Het ‘asset management’ (aanleg en onderhoud van de technische componenten) blijft in handen van de netbeheerder. Elk huishouden heeft dus zelf een aansluiting op het openbare net.

De ‘system operation’ (het geleiden van energiestromen, dempen van piekbelasting en vraag beïnvloeding, al dan niet door middel van nieuwe ICT) kan wel door een andere partij dan de regionale netbeheerder worden uitgevoerd. Je maakt afspraken met de regionale netbeheerder over de taken die je van de netbeheerder over neemt, over de waarde die je in het experiment voor hen maakt, en over de beloning daarvoor.

Je richt een organisatiestructuur in waarin de leden de volledige zeggenschap hebben over de productie en de levering van elektriciteit en over de netbeheerderstaken die met de netbeheerder zijn overeen gekomen. Daarin kan worden voorzien in een vereniging van eigenaars of in een coöperatie.

Netbeheer

  • Je regelt de capaciteiten van opwek en gebruik van elektriciteit van de huishoudens over een stuk netvlak (laagspanningsniveau) en zorgt dat de belasting van het netwerk binnen een veilige bandbreedte blijft (congestiemanagement). Om dit te mogen doen heb je een ontheffing nodig op het verbod om netbeheerderstaken uit te voeren.
  • Bij de netbeheerderstaken horen zaken als een onderhoudsplan, storingsplan, calamiteitenplan, investeringsplan, bedrijfsmiddelenregister en een klachtenreglement. Die heb je mogelijk niet allemaal nodig, afhankelijk van de afspraken die je met de regionale netbeheerder maakt over de taakverdeling.
  • Je kunt afspraken maken met de systeembeheerder (Tennet) over het inzetten van regelbaar vermogen op de onbalansmarkt, voor de totale systeembalans van het elektriciteitsnetwerk.

Energieproductie

Je ontwikkelt zelf voldoende duurzame opwekcapaciteit, om zoveel mogelijk in de eigen behoefte aan elektriciteit te voorzien. Een of meerdere collectieve zonPV installaties of een windmolen ligt daarbij voor de hand. Een WKK installatie mag in 2016 ook nog.  Het maximale opwekvermogen is begrensd op 5 MW. De producent van energie mag ook een bedrijf in het gebied zijn, waarmee de coöperatie zaken doet, zolang de leden van de coöperatie of de VvE maar volledige zeggenschap houden over het af te sluiten contract.

Energielevering

  • Je levert energie aan je leden, daarvoor richt je een beheersorganisatie in, die de elektriciteitsproductie, het verbruik en de facturatie regelt. Om dit te mogen doen heb je een ontheffing voor een leveringsvergunning nodig.
  • Je hebt wel contract met een programmaverantwoordelijke (PV partij) nodig, die voor alle aansluitingen gezamenlijk, de verantwoordelijkheid mag dragen.
  • Je regelt zelf de meetinrichtingen in de woningen en bij de opwek-, transport-, en buffer installaties van en voor de huishoudens, om energiemanagement te kunnen toepassen. Je wilt hierbij productie en verbruik realtime registreren en ook nauwkeurige voorspellingen kunnen doen over productie van duurzame opwek in de nabije toekomst.
  • Je regelt zelf het energiemanagement, per huishoudens en voor alle leden gezamenlijk, om de eigen energie zoveel mogelijk gelijktijdig te benutten. Je kunt de leden keuzevrijheid bieden in de mate waarin de installaties centraal aangestuurd kunnen worden. Als je voldoende regelbaar vermogen hebt, kan je het opgegeven verbruik aan de PV partij nauwkeurig benaderen en kosten uitsparen.
  • De kostenbesparingen aan de kant van de PV partij, biedt mogelijkheden voor dynamisch tariferen aan de voorkant, waarmee je de leden bijvoorbeeld op 15 minutenbasis kunt belonen voor het afgesproken verbruik van energie.

Voorbeeld reeds verleende ontheffing

De Energie Cooperatie Endona te Heete: Endona heeft als doel om in 2025 50% van de energie lokaal op te wekken. Zij gaan een zonnepark met 7200 panelen ontwikkelen, eigen opwek van de deelnemers stimuleren en direct verbruik verhogen. Verder is Endona van plan om in de toekomst gebruik te gaan maken van op en afschakeling van en biovergister in de buurt waardoor zij vraag en aanbod van elektriciteit beter op elkaar af kan stemmen. Daarnaast wil Endona energie gaan opslaan om de pieken in de opwek op te vangen. Enexis is als netbeheerder bij het project betrokken.

Meer weten over deze regeling?

Mail ons,  bel ons: 030 - 711 6400 of lees meer over de experimentenregeling op de website van RVO.

Dit artikel is een samenwerking met Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. 

Onderwerpen