Gemeente Castricum heeft in 2013 beloofd om al haar daken beschikbaar te stellen voor het opwekken van duurzame energie. Zon op Akersloot, een spin-off van CALorie, veroverde het gezamenlijke dak van de gemeentelijke groendienst en brandweer in Akersloot. Bijzonder is de salderingsconstructie: Zon op Akersloot produceert en de gemeente saldeert.

Wie op zijn eigen dak energie opwekt, mag salderen. Je mag de zelf opgewekte stroom dan volledig verrekenen met de verbruikte stroom, inclusief belasting en ODE. Als je een collectieve installatie plaatst op andermans dak, mag je in principe niet salderen. De installatie is geen eigendom van degene die de stroom saldeert, dus zou er sprake zijn van levering. Dan is een leveringsvergunning nodig – met extra kosten tot gevolg. Veel collectieven maken daarom gebruik van de postcoderoosregeling of de SDE+.

Creatief salderen

Zon op Akersloot vond een creatieve oplossing om tóch te kunnen salderen, vertelt voorzitter Leo Lubbers: “We hebben een overeenkomst gesloten met de gemeente. De gemeente saldeert achter de meter en betaalt de leden jaarlijks voor de opgewekte stroom. Door die overeenkomst is geen leveringsvergunning nodig. En kunnen we toch profiteren van de voordelen van de salderingsregeling: die het simpelst én voordeligst is. Ook zijn we nu niet beperkt tot de postcoderoos, dus konden leden uit de hele gemeente meedoen.”

Eenvoudig model

Totaal doen zestien leden mee. Zij konden zich inkopen voor ongeveer 300 euro per zonnedeel, met een teruggave van 30 euro btw. De investering verdienen deelnemers in vijftien jaar terug. Nu zou je met de postcoderoos ook tot een vergelijkbare businesscase kunnen komen, zegt Lubbers. “Door verhoging van de korting is de regeling interessanter. Maar nog steeds ben ik huiverig voor alle regeltjes; de bijna-verplichte samenwerking met één energieleverancier en de beperkingen van de postcoderoos. De businesscase is misschien hetzelfde, maar ons model is eenvoudiger. Dat telt zwaar voor een organisatie die draait op vrijwilligers.”

Maak het makkelijk

De coöperatie heeft geen gebruik gemaakt van extra subsidies of leningen. Wel was de notaris zo vriendelijk om de coöperatie gratis op te richten. Ledenovereenkomsten, statuten en andere formele documenten kon Lubbers grotendeels van eveneens Castricumse coöperatie Zon op Schulpstet kopiëren: “Waarom moeilijk doen, als het ook makkelijk kan? Dan kun je meer tijd en energie steken in de ledenwerving. We hebben veel publiciteit gezocht, bijeenkomsten afgelopen en zelf georganiseerd. Dat wierp vruchten af; uiteindelijk moesten we zelfs wat mensen teleurstellen.”

Eerste ALV

Ook de technische installatie, door een lokale partij, verliep vlekkeloos. De installatie produceert sinds juni 2015 stroom. De coöperatie heeft een garantie op de installatie – niet op de opbrengst – voor tien jaar en een verzekering voor eventuele schade door brand of storm. De leden hebben net de eerste ALV achter de rug, zegt Lubbers: “Toen hebben we meteen alles rond de jaarverrekening geregeld. De opkomst was goed. Akersloot is een klein dorp, dus bijna alle leden kennen elkaar en vinden zo’n vergadering alleen maar leuk.”

Rozengeur en maneschijn

Is het dan écht alleen maar rozengeur en maneschijn in Akersloot? Lubbers: “We hebben ons eerste project betrekkelijk snel en makkelijk gerealiseerd, maar onze ambities strekken verder. Ondanks de belofte van de gemeente is het vinden van geschikte nieuwe locaties niet makkelijk. We zijn lang bezig geweest met het dak van een sporthal, maar dat ligt organisatorisch, door pacht, toch lastig. We willen ook graag een grondgebonden collectieve zonne-installatie realiseren, maar zoeken nog een geschikt stuk grond. Voor grondgebonden installaties is de postcoderoos wel hét instrument.”