Na zes jaar voorbereiding ziet Breda DuurSaam haar zonnepark binnenkort werkelijkheid worden. De mobiele grondgebonden PV-installatie met 7.000 panelen is het grootste binnenstedelijke zonne-energieproject in Nederland dat door burgers is gerealiseerd. Het project heeft een beschikking voor SDE+ én haalde 9 ton op via crowdfunding.

Samen met drie andere vrijwilligers werkt Edwin Waelput al jaren aan de ontwikkeling van een grootschalig zonnepark in Breda. De inkt op de overeenkomsten met de financiers is nog maar net droog; in juni kan de bouw dan eindelijk beginnen. Op het binnenstedelijke industrieterrein Steenakker van 1,8 hectare komt een installatie van 7.000 panelen met een jaarlijkse productie van 1,6 GWh stroom, gelijk aan het verbruik van 450 huishoudens.

SDE+ en crowdfunding

Vanwege een ongunstige postcoderoos vroeg Breda DuurSaam SDE+ aan. Het project kreeg een beschikking voor 8,7 cent per kWh voor 15 jaar, wat neerkomt op 2,3 miljoen subsidie.

Daarnaast heeft Breda DuurSaam een crowdfundingcampagne opgezet. Heel Nederland kon meedoen, want voor zo’n groot zonnepark was een lokale focus te beperkt, zegt Waelput. “We hebben 884.000 euro opgehaald bij 567 deelnemers. Opvallend is dat maar 15% uit Breda komt.” Deelnemers konden instappen vanaf 25 euro, wat recht geeft op één ‘zonnedeel’. 18 zonnedelen staan gelijk aan één zonnepaneel.

Rendement van 4%

Het rendement van de zonnepanelen kunnen de deelnemers jaarlijks laten uitkeren in geld, of laten verrekenen met hun energierekening. Voor dat laatste moeten ze wel klant zijn bij Greenchoice. Dit levert ook een beter rendement op, omdat Greenchoice nieuwe klanten een beloning geeft. Waelput: “Het rendement voor niet-klanten is 2,5%, voor Greenchoice-klanten 4%. Dit kan nog oplopen tot 6% bij een stijging van de energieprijs en gunstige productieopbrengst. Na 20 jaar krijgen deelnemers hun investering teruggestort.”

Coöperatie én BV

Deelnemers met meer dan 100 zonnedelen hebben de keuze om lid te worden van de ZonneWIJde coöperatie (U.A.). Waelput: “Niet iedereen wordt automatisch lid, omdat een coöperatie met 567 leden niet te besturen zou zijn. Uiteindelijk wilden 35 deelnemers lid worden, waarvan de meeste wel uit Breda komen.” Onder de coöperatie hangt ook een BV, een eis van de AFM, zegt Waelput. “De AFM werkt niet graag met coöperaties. In de BV zitten alle verplichtingen van de ZonneWIJde, maar de coöperatie vormt het bestuur.”

Braakliggende grond

Het zonnepark komt op een stuk braakliggende grond van de gemeente. De coöperatie heeft een huurovereenkomst voor 20 jaar en betaalt jaarlijks 1.200 euro huur. Daarvoor heeft Waelput wel flink moeten knokken. “De afdeling grondzaken wilde eigenlijk 300 euro per m2, voor grond die al 50 jaar braak ligt. Uiteindelijk is het gelukt om de gemeente te overtuigen dat ze er nu tenminste nog íéts voor krijgt. En we hebben afspraken gemaakt voor het geval iemand anders de grond wil. De gemeente moet ons dan een ander perceel aanbieden dat qua ligging net zo gunstig is. De kosten voor één keer verplaatsen zitten al in onze businesscase. Als we vaker moeten verhuizen, dan betaalt de gemeente de kosten.”

Optimale productie

De tender om de installatie te bouwen is gewonnen door lokale partijen Hoppenbrouwers en VDL. Waelput: “Zij waren het goedkoopst en bieden een mobiele constructie, wat handig bij eventuele verhuizing. De panelen zijn in Europa geproduceerd zonder kinderarbeid. We gebruiken optimizers die de opbrengst bij schaduw maximaliseren. In de winter ligt een stukje van de panelen in de schaduw doordat ze overlappen. We moesten een beetje ‘proppen’ om de capaciteit waarvoor we SDE+ hebben op dit stuk grond te passen. Dankzij de optimizers halen we toch het maximale uit de zonnepanelen. We hopen voor de zomervakantie 2016 operationeel te zijn.”

TIPS

  • Maak bij crowdfunding gebruik van een professioneel platform, zoals Zonnepaneeldelen
  • Geef deelnemers bij heel grote projecten de keuze om wel of niet lid te worden van de coöperatie
  • Benadruk de voordelen van het project voor de gemeente om tot gunstige afspraken te komen over grondgebruik
  • Gebruik optimizers om de opbrengst van zonnepanelen in de schaduw te optimaliseren

Dit artikel is geschreven naar aanleiding van de presentatie van Edwin Waelput tijdens de kennissessie projectrealisatie zon op 19 april 2016 in Eindhoven. Hieronder volgen de vragen & antwoorden uit de zaal.
 

VRAAG & ANTWOORD UIT DE ZAAL

  • Hebben alle leden evenveel inspraak?

Waelput: “Ja, dat is niet afhankelijk van de hoeveelheid zonnedelen. Wel hebben al die leden minimaal 100 zonnedelen.”

  • Hebben jullie zelf gecrowdfund?

Waelput: “We hebben gebruikgemaakt van het platform Zonnepaneeldelen. Daar zit een heel systeem achter waarbij het geld gestort wordt op een derdengeldenrekening. Zonnepaneeldelen verzorgt ook de facturatie van de jaarlijkse uitkering. Ik zou iedereen adviseren om dit samen te doen met een professionele partij.”

  • Wat gebeurt er na 20 jaar met de installatie?

Waelput: “Ons rekenmodel telt maar 20 jaar, maar de installatie kan nog doorproduceren. Na 20 jaar bepaalt de coöperatie of we doorgaan of niet. De inkomsten die we dan nog hebben, verdelen we onder de zonnedelers. Een andere mogelijkheid is om de installatie te verkopen. Ook die opbrengsten verdelen we dan onder de zonnedelers.”

  • Waarom heb je een BV nodig om risico’s af te dekken?

Waelput: “Dat is eigenlijk niet nodig, want een cooperatie is ook een onderneming, maar dan met leden. Fiscaal gezien heb je dezelfde verplichtingen als een BV. Maar de AFM wil graag één aanspreekpunt en verplicht toch een BV.”

  • Heb je naast crowdfunding nog andere financiering gebruikt?

Waelput: “Ja, 50% van de financiering komt van een lokale coöperatieve bank”

  • Wat hebben jullie voor overeenkomst met Greenchoice?

Waelput: “We hebben een overeenkomst voor 5 jaar. We hebben een tender uitgezet en Greenchoice kwam er als beste uit. Voor Greenchoice staat het ook goed om de ZonneWIJde in haar portfolio te hebben, dus hebben ze een scherp aanbod gedaan.”

    Waelput: “Sowieso is het nieMoeten deelnemers ook klant worden bij Greenchoice voor gas?t verplicht om klant te worden bij Greenchoice, maar het verbetert wel het rendement. Maar gas hoeft helemaal niet.”

    • Wat is de oriëntatie van de zonnepanelen?

    Waelput: “Bijna pal op het zuiden.”

    • Zijn er geen bezwaren van bewoners door glimmen?

    Waelput: “Nee, daar is ook geen sprake van, mede door de omheining. Er zijn helemaal geen bezwaren aangetekend.”

    • Wat als de gemeente de grond nodig heeft?

    Waelput: “Als iemand de grond wil gebruiken voor bouw, hier vergunning voor krijgt en leges betaalt, dan moeten wij binnen 6 maanden vertrekken. Maar het terrein is niet heel goed te ontsluiten, waardoor het niet zo aantrekkelijk is voor ontwikkeling. Als wij van terrein moeten wisselen, dan moet de gemeente ons een nieuw perceel bieden waar de opbrengst net zo hoog is.”

    • Was er een wijziging van het bestemmingsplan nodig?

    Waelput: “Ja, er was een binnenplanse wijziging nodig, maar dat was zo geregeld.”

    • Doen jullie alles met vrijwilligers?

    Waelput: “Ja, we zijn nu met drie man en het kost erg veel tijd. Maar we hopen dat dit als springplank dient voor meer projecten. Wellicht kunnen we dan mensen in dienst nemen.”