Alles draait om vertrouwen. Dat is de belangrijkste conclusie van het onderzoek van de Wageningen Universiteit naar de effectiviteit van de lokale energiebesparingsaanpak. Het huidige tempo van energiebesparing in de bestaande bouw blijft achter bij de doelstellingen. Ondanks verschillende initiatieven, zoals nationale energiebesparingscampagnes en de introductie van regionale energieloketten valt het resultaat tegen.

Onderzoek naar effectiviteit van de lokale besparingsaanpak

Het gegeven dat energiebesparing ‘moet’, dat het vaak een verstandige investering in je huis is en dat je huis er heel veel comfortabeler van wordt, blijkt in de praktijk voor eigenaar-bewoners toch niet genoeg reden te zijn om energiebesparende maatregelen te nemen. Daarom is het HIER klimaatbureau samen met Wageningen Universiteit, en drie koplopers van de lokale besparingsaanpak Buurkracht, Hoom en KAW (Slim Wonen, Reimarkt) een onderzoek gestart naar de effectiviteit van de lokale besparingsaanpak. Het project bestaat uit twee onderdelen, namelijk een onderzoek van de Universiteit Wageningen en een analyse van de knelpunten in de bestaande aanpakken gericht op doorontwikkeling en opschaling hiervan.

Het onderzoek is gericht op de effectiviteit van lokale energie-aanpakken. De Wageningen Universiteit onderzocht vragen als, “Waarom gaan bewoners toch uiteindelijk niet over tot het nemen van energiebesparende maatregelen, ondanks dat ze vaak wel willen en ook al offertes hebben opgevraagd?” en “Is er een moment in het besluitvormingstraject te noemen wanneer bewoners het vaakst vroegtijdig afhaken?”

Onderzoek naar innovatieve bewonersgerichte aanpakken

Om antwoord te geven op deze vragen, deed de universiteit de afgelopen twee jaar onderzoek naar de verschillende innovatieve bewonersgerichte aanpakken van Buurkracht, Hoom en KAW. Deze intermediaire organisaties zijn voortgevloeid uit het Blok voor Blok programma en bemiddelen al jaren tussen woningeigenaren enerzijds en aanbieders van producten, diensten en expertises anderzijds. Dit doen ze vaak niet alleen en werken hierbij samen met gemeenten en lokale burgerinitiatieven zoals energiecoöperaties.

Vertrouwen

Het belangrijkste resultaat van het onderzoek is dat woningeigenaren op zoek zijn naar een betrouwbare partner die in hun beste belang zal handelen. Vertrouwen is dan ook van essentieel belang gedurende hun klantreis in energiebesparing. “Vertrouwen is voor een bewoner vaak belangrijker dan andere kernwaarden zoals onafhankelijkheid. Zo vreemd is dat niet: je bent vaak eerder geneigd om advies aan te nemen van mensen die dichtbij je staan en dezelfde normen en waarden delen dan dat je onpersoonlijke adviezen aanneemt van mensen die jij niet kent en die jou niet kennen”, aldus Maud Vastbinder van het HIER klimaatbureau. Logisch zou je denken, maar in de praktijk zien we dat organisaties vaak bijna krampachtig een onafhankelijk aanbod en advies proberen te geven.

Bewoners vinden het belangrijk om te kunnen vertrouwen in de kwaliteit, geloofwaardigheid en betrokkenheid van de organisatie, de expertise en producten. Het vertrouwen kan opgebouwd worden door te investeren in contactmomenten met de bewoner. Mandy de Wilde (WUR): “We hebben geconstateerd dat bewoners afhaken in het offertemoment. Op dat moment van beslissing worden woningeigenaren vaak aan hun lot overgelaten doordat de samenwerking tussen de verschillende organisaties en uitvoerder minimaal is. De vertrouwensband moet dan opnieuw opgebouwd worden. En dat is funest waardoor bewoners vaak vroegtijdig afhaken”.

Onderzoeksrapport

Het onderzoeksrapport van Wageningen Universiteit is hier te downloaden. De lessen die we uit het onderzoek en eigen ervaringen hebben gehaald, leiden tot een visie op de Doorontwikkeling en Opschaling van energiebesparing. Dit aanvullende rapport verschijnt in januari 2018.