“Dit ontwerp-klimaatakkoord gaat niet over mensen, maar met mensen en dat is wat ons betreft een belangrijke voorwaarde voor het slagen van de energietransitie.” Aldus Siward Zomer namens Energie Samen, de landelijke koepelorganisatie van duurzame energiecoöperaties en -verenigingen. 

In het hoofdstuk Elektriciteit van het ontwerpakkoord dat nu voorligt staat een uitgebreide participatieparagraaf. Hierin staat dat alle partijen streven naar 50% eigendom van de lokale omgeving van de productie van duurzame energie op land. Dit betekent dat omwonenden nu zelf, als gelijkwaardige partij mee kunnen ontwikkelen en zelf eigenaar kunnen worden van windmolens en zonneprojecten. Dat betekent dus ook investeren en risico nemen. Maar wanneer je als dorp of buurt eigenaar bent, kan je ook zelf besluiten waar je ze neerzet én wat je met de winst doet.

Hoe de energietransitie in Nederland precies vorm krijgt wordt geregeld in de Regionale Energie Strategieën (RES). Het is belangrijk dat de bewoners, via lokale energiecoöperaties en/of de provinciale natuur- en milieufederaties, daarin goed vertegenwoordigd zijn. Energie Samen is blij dat binnen de afspraken over de RES’en deze noodzaak erkend wordt en dat daar de nodige middelen voor beschikbaar komen.

Veel mensen zijn al actief met duurzame energieprojecten. De regeling verlaagd tarief, beter bekend als de postcoderoosregeling bood veel lokale energiecoöperaties de afgelopen jaren de mogelijkheid om met een goede businesscase een zonneproject op een collectief dak te realiseren. Binnen het ontwerpakkoord is afgesproken dat er een andere regeling komt in plaats van de regeling verlaagd tarief. Zomer: “Even was er grote onzekerheid onder de leden van de huidige postcoderoosprojecten, maar we hebben nu kunnen afspreken dat de investeringszekerheid voor coöperatieve zonnepanelen blijft. Ook dat is een belangrijke voorwaarde om burgers betrokken te houden bij de energietransitie in hun eigen buurt.”

Projecten van lokale energiecoöperaties kunnen vrijwel altijd rekenen op veel steun van de omgeving. Betrokkenheid van lokale initiatieven is dus een belangrijke voorwaarde voor het slagen van de energietransitie. De hoge en risicovolle voorfinancieringskosten van duurzame energieprojecten zijn een grote drempel voor lokale initiatieven om daadwerkelijk aan de slag te gaan. Energie Samen is er zeer enthousiast over dat in het ontwerpakkoord een regeling met een Ontwikkelfonds voor energiecoöperaties is opgenomen. Met dit revolverende fonds kunnen coöperaties goed beslagen aan de slag met projecten.

“Participatie van de lokale omgeving bij duurzame energieprojecten op land is goed vastgelegd in dit akkoord. Dat is absoluut noodzakelijk om de overgang naar een duurzame energievoorziening te laten slagen. Zonder de betrokkenheid van en samenwerking met bewoners is het bijzonder moeilijk om in 2030 minstens 35 TWh elektriciteitsproductie op land te realiseren,” zegt Zomer.

Energie Samen begrijpt dat veel partijen bezorgd zijn of dit akkoord voldoende oplevert. Wij wachten de doorrekening van het gehele akkoord door het PBL af, want of we de beoogde resultaten gaan halen hangt af van het totale pakket. Duidelijk mag zijn dat we met z’n allen heel hard aan het werk moeten.

Zomer: “Als duurzame energiecoöperaties gaan we hoe dan ook door met mooie, schone energieprojecten en we roepen iedereen op om zich bij ons aan te sluiten en zelf mee te werken aan meer hernieuwbare energie in Nederland.”

Bron: ODE Decentraal

Onderwerpen