Zonneparken en windmolens die in handen zijn van slechts één projectontwikkelaar zijn verleden tijd. Toekomstige projecten komen zoveel mogelijk in eigendom van de lokale gemeenschap. Hiervoor is het nodig dat allerlei partijen gaan samenwerken: lokale energiecoöperaties, grondeigenaren, energieleveranciers en/of andere marktpartijen. Om een project van de grond te krijgen, is goed samenspel tussen de projectpartners essentieel. De sleutel: heldere rolverdeling en samenwerkingsafspraken. Met de handreiking 'Rolverdeling bij het ontwikkelen van zonneparken en windmolens met lokaal eigendom' geeft de Participatiecoalitie inzicht in hoe die rolverdeling eruit kan zien en handvatten voor het gesprek erover. 

  • Tip: Bekijk ook bijbehorend webinar 

Heldere rolverdeling en samenwerkingsafspraken

Een goede samenwerking komt pas tot stand als partijen elkaar kennen en vertrouwen, als ze weten wat ze aan elkaar hebben en de rolverdeling klopt. Ga als energiecoöperatie dus het gesprek aan met andere belangstellende partijen over samenwerking in een project.

De Participatiecoalitie vindt het belangrijk dat je als lokale energie coöperatie of andere lokale partij weet welke keuzes er zijn voor de invulling van lokaal eigendom. Dan weet je hoe je het gesprek met eventuele ontwikkelpartners kunt voeren en wat voor jullie situatie passende afspraken kunnen zijn. Met de handreiking “Rolverdeling bij het ontwikkelen van zonneparken en windmolens met lokaal eigendom” geven we je inzicht in hoe de rolverdeling eruit kan zien en handvatten voor het gesprek over de samenwerking. Het helpt je om te bepalen welke keuzes je als energiecoöperatie wilt maken. En welke rol je wilt spelen in de ontwikkeling van een zon- of windproject in lokaal eigendom.

Een aantal praktische tips op een rij:

1. Ga  in een zo vroeg mogelijk stadium met alle belangstellende partijen in gesprek

Ga in gesprek met andere belangstellende partijen. Bij voorkeur nog vóór het indienen van een principeverzoek bij de gemeente. Ook wanneer je als lokale partij niet zelf initiator bent: maak jezelf kenbaar! Zélfs als je nog niet helemaal weet welke rol je wilt spelen. Het is belangrijk om zo vroeg mogelijk deelgenoot te zijn van het proces rond een mogelijk project, liefst voordat er ook maar enige afspraken zijn gemaakt. Immers, hoe meer afspraken er al zijn vastgelegd, hoe minder ruimte er is om als lokale energie coöperatie je eigen rol vorm te geven.

2. Bereid jezelf goed voor

Zorg dat je goed voorbereid de gesprekken met eventuele andere belangstellende partijen aangaat. De kernvragen die je met alle potentiële projectpartners bespreekt, zijn steeds:

  • Wie ben je?
     
  • Wat kun je doen?
    Wil je geld, kennis, tijd of grond inbrengen?

     
  • Wat wil je ervoor terug?
    Bij lokaal eigendom hebben we het dan vaak over twee dingen: in ruil voor je inbreng ontvang je rendement en/of zeggenschap. Rendement is de winst op je investering. Zeggenschap betekent zelf keuzes maken en meebeslissen in het project.

NB: als rendement en/of zeggenschap voor de lokale energie coöperatie(s) niet mogelijk blijkt, is van eigendom van de lokale gemeenschap feitelijk geen sprake.

3. Ken de randvoorwaarden die de gemeente stelt

Welke randvoorwaarden stelt de Gemeente voor ontwikkeling van duurzame energieprojecten? Is er een lokaal beleidskader vastgesteld? Waar moet een project en/of een initiatiefnemer aan voldoen?

4. Weet op welk punt je in de ontwikkeling van een project stapt

Ben je zelf initiatiefnemer? Of krijg je de vraag om met een bestaand initiatief samen te werken? Kijk dan goed naar de fase waarin de projectontwikkeling zich bevindt. En welke rol je (nog) kunt spelen.

Over de Participatiecoalitie

De Participatiecoalitie is een samenwerking van vijf maatschappelijke organisaties van, voor en door bewoners: HIER, de Natuur en Milieufederaties, Energie Samen, LSA bewoners en Stichting Buurkracht. Zij weten wat er lokaal speelt en kunnen zo de slagingskans van energieprojecten in gemeente of regio’s vergroten. Om de afspraken uit het Klimaatakkoord te kunnen realiseren, hebben de vijf organisaties een samenwerkingsovereenkomst getekend met de ministeries van Binnenlandse Zaken en Economische Zaken. Zie ook participatiecoalitie.nl