Er gaan veel verhalen rond over wat aardgasvrij wonen kost. De werkelijkheid is dat het per situatie heel verschillend kan zijn. Maar wanneer is het dan eigenlijk duur, en wanneer valt het juist wel mee? En minstens zo belangrijk: wie draait er op voor de kosten? 

Snel naar:

Aardgasvrij: wie gaat dat betalen?

Misschien is het wel de belangrijkste vraag die jij hebt over aardgasvrij wonen: word ik straks opgezadeld met allemaal hoge kosten? Het korte antwoord: als het goed is niet. In Nederland wordt nu op verschillende plekken onderzocht hoe we dat ook werkelijk voor elkaar kunnen krijgen. 

Woonlastenneutraal

In het Klimaatakkoord staat dat Nederland tot 2050 stap voor stap gaat stoppen met aardgas. Daar staat ook het uitgangspunt in dat dit voor bewoners woonlastenneutraal gebeurt. Het idee daarvan is dat je als bewoner per maand niet duurder uit bent dan nu met aardgas.

In de praktijk kan dat wel nog verschillende dingen betekenen. Moet je bijvoorbeeld investeren en verdien je dat terug met een lage energierekening? En kun je daarvoor dan geld lenen? Of word je aangesloten op een warmtenet en betaal je straks maandelijks aan het warmtebedrijf? 

Zoeken naar antwoorden hoeft niet alleen

Je kunt er voor kiezen om zelf aardgasvrij te gaan wonen omdat je dat graag wil, bijvoorbeeld met een warmtepomp. Maar dat hoeft nog niet. Je gemeente heeft de verantwoordelijkheid om uiteindelijk alle wijken aardgasvrij te maken. Hoe je gemeente dat aanpakt, kan per wijk verschillen. Er wordt dan samengewerkt met bewonersinitiatieven, woningcorporaties, netbeheerders, en andere organisaties en bedrijven. Al deze partijen zoeken samen met bewoners naar de beste duurzame oplossing die voor iedereen betaalbaar is.

In veel gevallen is het dus verstandig om mee te doen op het moment dat er daadwerkelijk plannen voor jouw hele wijk worden gemaakt. Dat scheelt jou een hoop uitzoekwerk, en misschien ook zorgen.

Samenwerken met je buren loont

Geen zin om te wachten tot er plannen op je afkomen, maar wil je wél graag samenwerken? Het levert vaak voordeel op als je met een aantal buren samen isolatiemaatregelen neemt. Bovendien kun je taken verdelen en hoeft niet iedereen zelf te onderzoeken welk bedrijf het kan gaan uitvoeren. 

warmtepomp

Subsidies voor verduurzamen

Voordelig geld lenen om te verduurzamen

  • Er is nu al een Energiebespaarlening beschikbaar voor particulieren en VvE's, waarmee je tegen een aantrekkelijke rente kunt lenen om je huis of complex te verduurzamen.
  • Ook komen er nieuwe financieringsmogelijkheden, zoals gebouwgebonden financiering voor huiseigenaren (die wordt verwacht in 2022).

Waar hangen de kosten vanaf? 

Het is vaak best lastig om een duidelijk antwoord te geven op wat het kost om je huis aardgasvrij te maken. Er zijn namelijk verschillende factoren die bepalen hoe jouw huis (of je hele buurt) van het gas af kan, en wie daarin investeert. 

De kosten die jij als bewoner maakt kun je opsplitsen in twee delen:

  • Je huis voorbereiden op een manier om aardgasvrij te koken en verwarmen, oftewel aardgasvrij-ready worden. Welke maatregelen er nodig zijn hangt sterk af van de manier waarop je straks aardgasvrij gaat wonen. Je kunt bij deze kosten bijvoorbeeld denken aan isolatie, vloerverwarming en ventilatie.
  • Een nieuwe techniek om je huis te verwarmen. Hierbij kun je denken aan de aanschaf van een warmtepomp of een aansluiting op een warmtenet. 

Daarnaast is het belangrijk wat je maandelijkse lasten worden, want een investering kun je soms terugverdienen met een lagere energierekening. Je betaalt in ieder geval geen vastrecht meer voor je gasaansluiting, en dat scheelt al ongeveer €250,- per jaar.

Uiteenlopende kosten

De kosten om van het gas af te gaan en je maandelijkse besparing op de energierekening kunnen behoorlijk uiteen lopen. Dit is het beste uit te leggen aan de hand van een paar voorbeelden.

Voorbeeld 1: Een warmtepomp in een nieuwbouwwoning

  • Wanneer je wil overstappen op een warmtepomp, is het belangrijk dat je huis goed geïsoleerd is. Als je huis in het jaar 2000 of later gebouwd is, kun je er vanuit gaan dat dit al in orde is en ben je dus geen geld meer kwijt aan isolatie.
  • Je moet dan nog wel een warmtepomp aanschaffen, en dit is best een flinke investering. Het kan behoorlijk verschillen per model, maar €10.000 is bijvoorbeeld een realistisch bedrag. Je krijgt vaak wel nog subsidie die kan oplopen tot €2.500.
  • Je maandelijkse lasten worden heel laag, omdat je met een warmtepomp maar weinig stroom nodig hebt om je goed geïsoleerde huis te verwarmen. 

Voorbeeld 2: Een warmtepomp in een jaren '70 woning of ouder

  • Oudere huizen zijn vaak weinig tot niet geïsoleerd, maar dat is wel nodig om een warmtepomp efficiënt te laten werken. Je moet daarom flink investeren in isolatie, en misschien ook in ventilatie omdat dit in een geïsoleerd huis extra belangrijk is. Goed isoleren kan enkele tot tienduizenden euro's kosten. Als je een handige doe-het-zelver bent kun je veel kosten besparen. 
  • Je moet een warmtepomp aanschaffen en laten installeren. De kosten verschillen per model, maar €10.000 is bijvoorbeeld een realistisch bedrag. Je krijgt vaak wel nog subsidie die kan oplopen tot €2.500.
  • Je energierekening zal behoorlijk naar beneden gaan, want de warmtepomp gebruik gebruikt relatief weinig stroom. In een huis dat achteraf geïsoleerd is, zal je rekening misschien iets hoger uitvallen dan bij een huis dat volledig energiezuinig gebouwd is. Maar: je energierekening was waarschijnlijk voor het isoleren aan de hoge kant, dus het voordeel is nog aanzienlijk. 

Voorbeeld 3: een warmtenet in een jaren '80 woning

  • Bij een warmtenet bepaalt de temperatuur van het water dat door het net stroomt hoe goed je huis geïsoleerd moet zijn. Is dat bijvoorbeeld 70°C, dan hoef je in een jaren '80 woning waarschijnlijk niet extra te isoleren.
  • Je moet misschien betalen voor de aansluiting op het warmtenet. Hoeveel dat wordt, kan per gemeente verschillen. Gemeenten waar al plannen worden gemaakt, schatten in dat woningeigenaren een bijdrage van €2000,- acceptabel vinden. Dat bedrag komt ongeveer overeen met het vervangen van je cv-ketel. Hier is echter nog niet zoveel ervaring mee, en er zal de komende jaren meer duidelijk worden. 
  • Je maandelijkse energielasten blijven ongeveer gelijk. Het is alsnog slim om te isoleren, want zo bespaar je energie. 

Je weet nu nog niet alles, en dat is heel normaal

Naast bovenstaande zijn er nog veel meer situaties denkbaar. Bovendien hangt hoe snel jij je investering terugverdient ook af van je stookgedrag, of je ook zonnepanelen hebt en de prijs van elektriciteit of warmte uit een warmtenet. Het is dus heel normaal als je nu nog niet goed kan overzien wat voor jou de voordeligste manier is om straks aardgasvrij te gaan wonen. Gelukkig hoef je dit niet alleen te bedenken.

Vergeet deze kosten niet

  • Elektrisch koken. Als je nu nog kookt op aardgas, stap je in de meeste gevallen over op een inductiekookplaat. Die moet je aanschaffen, en soms moet je meterkast hiervoor aangepast worden. Lees meer over koken op inductie
  • Het aardgas af laten sluiten. Als je geen aardgas meer gebruikt, moet de netbeheerder je aansluiting verwijderen. Dit kost ongeveer €600. Er wordt momenteel gewerkt aan een regeling om deze kosten 50/50 te verdelen tussen de bewoner en netbeheerder.
  • Onderhoudskosten voor je verwarmingsinstallatie. Een onderhoudscontract voor een warmtepomp kost ongeveer evenveel als een onderhoudscontract voor een cv-ketel. Bij een warmtenetaansluiting zit onderhoud doorgaans bij de vaste kosten inbegrepen. 

Ter vergelijking: water, infrastructuur en zorg

Van het gas af gaan kost Nederland waarschijnlijk zo’n 3 miljard per jaar. En dat klinkt natuurlijk als een heel hoog bedrag, maar met zijn allen betalen we veel meer van dat soort bedragen om ons zo comfortabel mogelijk te houden. We geven je ter vergelijking een paar voorbeelden: 

Schoon & voldoende water

Het Rijk, de waterschappen, gemeenten, provincies en drinkwaterbedrijven werken er met andere betrokkenen hard aan schoon drinkwater en om onszelf te beschermen tegen overstromingen. Dit kost jaarlijks zo'n 7 miljard euro voor. 

Veilige wegen & asfalt

Hiervoor betalen we jaarlijks zo’n 30 miljard euro. Je moet dan denken aan o.a. de kosten van Rijkswaterstaat over het onderhoud, beheer en aanleg van de wegen.

Zorg

We betalen we jaarlijks zo’n 100 miljard euro voor zorg. Dat is bijna z'n 6000 euro per persoon. Hieronder vallen alle kosten die via de overheid, verzekeraars en eigen betalingen worden uitgegeven.