Impact laten zien

We monitoren al zeven jaar lang de lokale energie-initiatieven in Nederland. De Lokale Energie Monitor maakt ze zichtbaar en laat zien wat ze samen bereiken. De Monitor geeft zicht op het aantal energiecoöperaties, hun projecten en activiteiten. En hoe ze in onderlinge samenwerking met elkaar een stevige maatschappelijke beweging vormen. Lokaal actief, met landelijke impact. 

Hieronder lees je alles over de Lokale Energie Monitor 2021.

Samenvatting Lokale Energie Monitor 2021

Eind 2021 telt Nederland telt in totaal 667 energiecoöperaties. De coöperaties hebben nu in totaal ongeveer 112.000 leden en/of deelnemers aan projecten, dat is een groei van 15%. De hoeveelheid lokale energiecoöperaties groeit niet erg meer, maar wel de kwaliteit. Ook verbreden ze steeds meer. Zo werkt driekwart integraal aan de energietransitie binnen een wijk, dorp of gemeente. Gericht op zon, wind, warmte, energiebesparing en meer. De overige coöperaties werken gericht op één project, zoals een collectieve windmolen of zonnedak.

 

Collectieve zon: 'Zonne-energie herpakt zich van PCR naar SCE'

Er zijn nu 927 collectieve zonprojecten. Er is een kleine vertraging in de groei, door de overgang van de postcoderegeling naar de SCE-regeling. Hierdoor zijn er rond de 50 projecten minder gerealiseerd in 2021. Maar de nieuwe regeling is alweer volledig omarmd en de projectie is dat de eerdere groei wordt doorgezet. Er zitten namelijk nog 365 projecten in de pijnlijn. Van de totaal 217 gerealiseerde MW is 138,5 met SDE++ subsidie, 65,3 met de postcoderoosregeling en 2,8 met de nieuwe SCE-regeling tot stand gekomen.

ontwikkeling totaal aantal collectieve zonprojecten
Ontwikkeling totaal aantal collectieve zonprojecten
zonnepark de groene weuste

 

 

 

 

 

Zonnepark de Groene Weuste, Duurzame Energie Wierden. Foto: Femke Teusink

Collectieve windenergie: 'Collectief de wind in de rug'

Coöperaties hebben samen nu 296 MW windvermogen op land gerealiseerd, waarvan 77 MW in 2021. Dit is een groei van 35%! Daarmee is de hoeveelheid collectieve wind op land 5,8% van het totaal. Dit levert rond de 974 miljoen kWh op, vergelijkbaar met het elektriciteitsverbruik van 315.00 huishoudens.

Door de lange doorlooptijden van windprojecten lijkt op jaarbasis de sector te groeien in horten en stoten. Maar de trendlijn is stabiel groei zichtbaar. Wel is wind door regionale regels en het lokale windklimaat voornamelijk gecentreerd in een aantal provincies. Zo staat 47% van alle collectieve wind in Zeeland.

Ontwikkeling collectief windvermogen (MW) in 2021
Ontwikkeling collectief windvermogen (MW) in 2021
Windpark Koningspleij

 

 

 

 

Windpark Koningspleij. Foto: The Timewriters / Bas Stoffelsen

Duurzame warmte van en voor de wijk

Collectieve warmte is een speelveld dat nog vol in ontwikkeling is. Van de 150 bij HIER bekende initiatieven zijn er in 2021 nog 100 actief, waarvan 22 betrokken zijn bij het lokale warmtebeleid en 78 met concrete collectieve warmteprojecten bezig zijn. Er zijn ondertussen 2 afgeronde projecten en 4 waar de bouw van het project is gestart.

Energiebesparing

Veel energiecoöperaties houden zich ook bezig met energiebesparing. De manier waarop varieert. Van het informeren en adviseren tot het actief begeleiden van bewoners bij het uitvoeren van besparingsmaatregelen. Lokale energiecoöperaties zijn voor gemeenten een effectieve samenwerkingspartner om veel bewoners te bereiken.

Innoveren en pionieren

Energiecoöperaties staan vanuit hun enthousiaste vooruitlopende rol in de frontlinie van de energietransitie. Zo zijn er zo’n 50 initiatieven die elektrische deelauto-projecten hebben en zo nieuwe duurzame mobiliteit vormgeven. Maar ook wordt er gewerkt met lokale waterkracht, groen gas en waterstof. Daarnaast pakken ze ook de netproblematiek aan met cable-pooling en grote batterijen.

Verzameltabel Lokale Energie Monitor 2021

Verzameltabel Lokale Energie Monitor 2021
Klik op de afbeelding om hem te vergroten

Projectbeschrijvingen 2021

Hieronder vind je een bundeling van projectbeschrijvingen op het gebied van collectieve warmte en collectieve wind. Zie ook ons kennisdossiers met voorbeeldbeeldprojecten zon, wind en warmte.

De Lokale Energie Monitor is een gezamenlijke uitgave van klimaatstichting HIER en RVO en wordt uitgevoerd door Anne Marieke Schwencke.